เรอูนียง (Réunion)

เรอูนียงอยู่ห่างจากมอริเชียสไปทางตะวันตกเฉียงใต้ราว 200 กิโลเมตร เป็นเกาะภูเขาไฟที่อายุน้อยกว่าและสูงกว่ามอริเชียสมาก เกิดจากภูเขาไฟสองลูก ลูกเก่าคือปีตงเดส์แนฌ ซึ่งดับแล้วและถูกกัดเซาะจนเกิดหุบเขารูปวงกลมขนาดใหญ่สามแห่งรอบยอด เรียกว่า "ซีร์ก" (cirque) ส่วนลูกใหม่คือปีตงเดอลาฟูร์แนซทางตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่ปะทุบ่อยที่สุดในโลก

พื้นที่ราว 40 เปอร์เซ็นต์ของเกาะ รวมถึงยอดเขา หุบเขา และหน้าผาสูงชัน ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติของ UNESCO ในปี 2010 ในชื่อ "ยอดเขา หุบเขาวงกลม และหน้าผาของเกาะเรอูนียง" ความสูงที่เปลี่ยนเร็วจากชายฝั่งไปถึงกว่า 3,000 เมตรในระยะไม่กี่สิบกิโลเมตร ทำให้เกาะเล็กนี้มีภูมิอากาศหลากหลาย ตั้งแต่ชายฝั่งร้อนแห้งทางตะวันตก ป่าฝนทางตะวันออก ไปจนถึงทุ่งพืชภูเขาสูงที่หนาวจัดตอนกลางคืน ฝั่งตะวันออกเคยบันทึกปริมาณฝนสูงเป็นสถิติโลกในบางช่วงเวลา

เกาะไม่มีคนอาศัยจนถึงศตวรรษที่ 17 ประชากรในปัจจุบันเกิดจากการผสมระหว่างชาวฝรั่งเศส ทาสจากแอฟริกาและมาดากัสการ์ แรงงานตามสัญญาจ้างจากอินเดียตอนใต้ (ชาวทมิฬ) และชาวจีน วัฒนธรรมครีโอลที่เกิดขึ้นเห็นได้จากอาหาร ดนตรีมาลอยา (maloya) ซึ่งเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของ UNESCO วัดทมิฬที่มีพิธีเดินบนไฟ และหมู่บ้านบ้านไม้สีสดในหุบเขา

สำหรับนักเดินทางไทย เรอูนียงให้ความรู้สึกเหมือนฝรั่งเศสในเขตร้อน ถนน ซูเปอร์มาร์เก็ต ร้านขนมปัง และระบบต่าง ๆ เป็นแบบยุโรป แต่ภูมิทัศน์และวัฒนธรรมเป็นของมหาสมุทรอินเดีย

ปีตงเดอลาฟูร์แนซ (Piton de la Fournaise)

ปีตงเดอลาฟูร์แนซ ซึ่งแปลว่า "ยอดแห่งเตาหลอม" เป็นหนึ่งในภูเขาไฟที่มีการปะทุบ่อยที่สุดในโลก การปะทุส่วนใหญ่เป็นแบบลาวาไหลที่คาดการณ์ได้ และเกิดภายในปล่องภูเขาไฟรูปเกือกม้าขนาดใหญ่ชื่อ "อองโคล" (Enclos Fouqué) ซึ่งไม่มีคนอาศัย ภูเขาไฟจึงเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวและห้องปฏิบัติการธรรมชาติ ภายใต้การเฝ้าระวังของหอสังเกตการณ์ภูเขาไฟ

สิ่งที่ควรรู้จักที่ปีตงเดอลาฟูร์แนซ

• ทุ่งทรายพลาแนเดซาเบลอ (Plaine des Sables): ถนนไปภูเขาไฟผ่านทุ่งกรวดภูเขาไฟสีแดงอมน้ำตาลไร้พืชพรรณ ดูเหมือนพื้นผิวดาวอังคาร เป็นหนึ่งในภาพที่แปลกตาที่สุดของเกาะ
• ปาเดอเบลกอมบ์ (Pas de Bellecombe): จุดชมวิวบนขอบปล่องที่มองลงไปเห็นอองโคลและกรวยภูเขาไฟ เป็นจุดเริ่มเส้นทางเดินลงไปในปล่อง
• เดินถึงปล่องบนยอด: เส้นทางลงบันไดหน้าผา เดินข้ามทุ่งลาวาแข็ง ผ่านกรวยเล็กฟอร์มิกาเลโอ (Formica Leo) ไปถึงขอบปล่องโดโลมิเยอ (Dolomieu) ไปกลับใช้เวลาราว 5–6 ชั่วโมง ต้องเริ่มแต่เช้ามาก เพราะเมฆมักขึ้นมาปกคลุมตั้งแต่สาย ทำให้มองไม่เห็นทางและอากาศเย็นลงเร็ว
• เมื่อภูเขาไฟปะทุ: ทางการจะปิดเส้นทางเดินในปล่อง ตามระดับการเตือนภัย แต่การปะทุบางครั้งมองเห็นได้จากจุดชมที่ทางการจัดไว้ ลาวาที่ไหลลงถึงชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้เคยตัดถนนและไหลลงทะเลในบางครั้ง
• ชายฝั่งลาวาทางใต้ (Le Grand Brûlé): ถนนเลียบชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ผ่านธารลาวาจากการปะทุหลายยุค มีป้ายบอกปีของแต่ละธาร เห็นได้ว่าพืชค่อย ๆ กลับมาตามอายุลาวา
• ถ้ำลาวา (Lava Tubes): มีทัวร์เดินในอุโมงค์ลาวากับไกด์ที่ได้รับอนุญาต

ต้องเช็กก่อนจอง: สถานะการเตือนภัยภูเขาไฟในวันที่จะไป สภาพอากาศ และเวลาเริ่มเดินที่เหมาะสม

ซีลาโอสและซาลาซี (Cilaos & Salazie)

ซีร์กทั้งสามรอบปีตงเดส์แนฌ คือซีลาโอส ซาลาซี และมาฟาต เป็นหุบเขารูปวงกลมที่มีผนังสูงชันหลายร้อยถึงกว่าพันเมตร ซีลาโอสและซาลาซีเข้าถึงได้ด้วยถนน ส่วนมาฟาตเข้าได้ด้วยเท้าหรือเฮลิคอปเตอร์เท่านั้น แต่ละซีร์กมีบุคลิกต่างกันชัดเจน

ซีลาโอส (Cilaos)

• ถนนสี่ร้อยโค้ง: ถนนจากชายฝั่งขึ้นซีลาโอสมักถูกเรียกว่า "ถนน 400 โค้ง" ผ่านอุโมงค์เล็ก สะพานแคบ และหน้าผา ใช้เวลาราวหนึ่งชั่วโมงครึ่ง คนเมารถควรเตรียมยา
• ภูมิอากาศแห้งกว่า: ซีลาโอสอยู่ด้านที่รับฝนน้อยกว่า ท้องฟ้ามักแจ่มกว่าซาลาซี
• ของขึ้นชื่อ: ถั่วเลนทิลซีลาโอส ไวน์จากไร่องุ่นบนเขาซึ่งถือว่าเป็นไวน์ที่ปลูกในพื้นที่ที่ห่างไกลแปลกตาของฝรั่งเศส และงานปักลูกไม้แบบดั้งเดิม
• จุดเริ่มพิชิตปีตงเดส์แนฌ: เส้นทางขึ้นยอดสูงสุดของเกาะเริ่มจากซีลาโอส นิยมเดินขึ้นไปพักที่ที่พักบนเขาคาแวร์นดูฟูร์ (Caverne Dufour) แล้วขึ้นยอดก่อนรุ่งสางเพื่อชมพระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลเมฆ เห็นทั้งซีร์กทั้งสามและภูเขาไฟ
• แคนยอนนิ่ง: ซีลาโอสเป็นศูนย์กลางแคนยอนนิ่งระดับโลก เส้นทางอย่างฟลเฌร์ (Fleurs Jaunes) และบราสรูจ (Bras Rouge) มีตั้งแต่ระดับเริ่มต้นไปจนถึงระดับยาก ต้องไปกับไกด์ที่ได้รับอนุญาต
• น้ำพุร้อน: ซีลาโอสมีประวัติเป็นเมืองน้ำพุร้อน มีสถานบริการสปาน้ำแร่

ซาลาซี (Salazie)

• ซีร์กที่เขียวที่สุด: อยู่ฝั่งรับลม ฝนตกมาก จึงมีน้ำตกไหลลงจากหน้าผานับไม่ถ้วน
• น้ำตกผ้าคลุมเจ้าสาว (Voile de la Mariée): น้ำตกหลายชั้นที่ไหลเป็นสายบางเหมือนผ้าคลุม มองเห็นได้จากถนน
• โอเตลบูร์ก (Hell-Bourg): หมู่บ้านบ้านไม้ครีโอลสีสดพร้อมสวนดอกไม้ ได้รับเลือกเป็นหนึ่งในหมู่บ้านที่สวยที่สุดของฝรั่งเศส มีบ้านครีโอลเก่าที่เปิดให้ชม
• ผักชาโยเต้: ซาลาซีขึ้นชื่อเรื่องชาโยเต้ (ภาษาท้องถิ่นเรียกว่า chouchou) ซึ่งปลูกบนซุ้มทั่วหุบเขา และเป็นส่วนผสมในอาหารท้องถิ่นหลายจาน
• จุดเริ่มเดินเข้ามาฟาต: มีเส้นทางจากซาลาซีข้ามช่องเขาเข้าสู่มาฟาต

ควรพักในซีลาโอสอย่างน้อย 2 คืน และซาลาซี 1–2 คืน

ต้องเช็กก่อนจอง: ถนนเปิดหรือไม่ (ถนนภูเขาอาจปิดจากดินถล่มหลังฝนหนัก) และที่พักบนเส้นทางขึ้นปีตงเดส์แนฌจองแล้วหรือยัง

มาฟาต (Mafate)

มาฟาตเป็นซีร์กที่ไม่มีถนนเข้าถึง เข้าได้ด้วยการเดินเท้าหรือเฮลิคอปเตอร์เท่านั้น ภายในมีหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่เรียกว่า "อีเลต์" (îlets) กระจายอยู่บนที่ราบบนเนินเขา หลายครอบครัวเป็นลูกหลานของทาสที่หนีเข้ามาหลบซ่อนในหุบเขานี้ในอดีต

สิ่งที่ควรรู้จักในมาฟาต

• ชีวิตที่ไม่มีถนน: เสบียง วัสดุก่อสร้าง และสินค้าต่าง ๆ ถูกส่งเข้ามาด้วยเฮลิคอปเตอร์ ครูและบุรุษไปรษณีย์บางคนเดินเท้าเข้ามาทำงาน เด็กที่ต้องเรียนระดับสูงขึ้นต้องออกไปเรียนนอกหุบเขา
• พักในบ้านพักชุมชน (gîte): นักเดินทางพักในบ้านพักที่ชาวบ้านดำเนินการ อาหารเย็นเป็นอาหารครีโอลที่ทำเอง เช่น แกงคาร์รี (carri) กับข้าวและถั่ว บ้านพักมีจำนวนเตียงจำกัด ต้องจองล่วงหน้า
• เส้นทางเดินหลายวัน: เส้นทางเดินป่าระยะไกลของเกาะ เช่น GR R1 และ GR R2 ผ่านมาฟาต การเดินรอบหรือข้ามมาฟาตใช้เวลา 2–4 วัน แต่ละวันเดินขึ้นลงเนินชันหลายร้อยเมตร
• เข้าแบบวันเดียวได้: เส้นทางบางเส้นจากฝั่งตะวันตก เช่น จากช่องเขาเดเบิฟ (Col des Bœufs) ทำให้เดินเข้าไปหมู่บ้านใกล้ขอบหุบเขาแล้วกลับได้ในวันเดียว
• บินชมจากเฮลิคอปเตอร์: เที่ยวบินชมเกาะที่ผ่านมาฟาต ซีลาโอส ซาลาซี ภูเขาไฟ และน้ำตกตรูเดอแฟร์ (Trou de Fer) ซึ่งเป็นหุบเหวที่มีน้ำตกหลายสายตกลงไป เป็นวิธีเดียวที่จะเห็นทั้งเกาะในภาพเดียว ควรบินตอนเช้าก่อนเมฆขึ้น

ต้องเช็กก่อนจอง: บ้านพักในมาฟาตจองแล้วหรือยัง สภาพเส้นทางหลังฝน และแผนหากเจ็บป่วยระหว่างทาง (การอพยพใช้เฮลิคอปเตอร์)

ยังมีอะไรให้ไปอีก

• ชายฝั่งตะวันตกและลากูนแซงต์-ฌีล (Saint-Gilles Lagoon): ทะเลสาบน้ำเค็มหลังแนวปะการังที่ว่ายน้ำได้อย่างปลอดภัย เช่น ที่แลร์มิตาจ (L'Hermitage) และแซงต์-เลอ (Saint-Leu)
• แซงต์-เลอ (Saint-Leu): หนึ่งในจุดพาราไกลดิ้งที่ดีที่สุดในโลก ร่อนจากเนินเขาลงมาที่ชายหาดเหนือทะเลสาบสีฟ้า
• ชายฝั่งใต้และแกปเมชอง (Cap Méchant): ชายฝั่งหินลาวาดำที่คลื่นซัดแรง ร้านอาหารครีโอลริมทะเล
• แซงต์-ปีแยร์ (Saint-Pierre): เมืองทางใต้ที่มีตลาดวันเสาร์ ร้านอาหาร และชีวิตกลางคืน
• ตลาดท้องถิ่น: ผลไม้เมืองร้อน วานิลลาเบอร์บง (Bourbon vanilla) ซึ่งมีชื่อมาจากชื่อเดิมของเกาะคือ "อีลเดอบูร์บง" และเครื่องเทศ

• ว่ายน้ำเฉพาะในเขตที่ปลอดภัย: การทำตามป้ายห้ามว่ายน้ำไม่ใช่แค่เรื่องความปลอดภัยของตัวเอง แต่ยังลดความขัดแย้งระหว่างคนกับฉลาม
• เส้นทางเดินป่า: อยู่บนเส้นทาง ไม่เก็บพืช ไม่ทิ้งขยะ พืชเฉพาะถิ่นบนภูเขาสูงเติบโตช้ามาก
• ภูเขาไฟ: ทำตามระดับการเตือนภัยและการปิดเส้นทาง อย่าเข้าไปในพื้นที่ปิดเพื่อถ่ายภาพลาวา
• มาฟาต: ชุมชนในมาฟาตไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยว แต่เป็นบ้าน ขออนุญาตก่อนถ่ายภาพ ใช้บริการบ้านพักและร้านเล็กของชุมชน และนำขยะออกจากหุบเขาเสมอ
• วาฬ: ทำตามกฎระยะห่างและจำนวนเรือ
• ปะการังในลากูน: ไม่เหยียบปะการัง ใช้ครีมกันแดดที่เป็นมิตรต่อแนวปะการัง