แอฟริกาใต้ (South Africa)

แอฟริกาใต้อยู่ปลายทวีป ชายฝั่งยาวหลายพันกิโลเมตรบรรจบระหว่างมหาสมุทรแอตแลนติกกับมหาสมุทรอินเดีย ภายในประเทศมีทั้งทุ่งหญ้าสะวันนาทางตะวันออกเฉียงเหนือ เทือกเขาดราเคนส์เบิร์ก (Drakensberg) ที่ราบกึ่งทะเลทรายคารู (Karoo) ทะเลทรายกาลาฮารีทางตะวันตกเฉียงเหนือ และภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียนรอบเคปทาวน์

ความหลากหลายนี้ทำให้ทริปเดียวรวมได้ทั้งซาฟารี เมือง ชายฝั่ง ไร่ไวน์ และอาหาร ถนน สนามบิน และระบบจองที่พักอยู่ในระดับดี ขับรถเองได้สะดวก และมีที่พักทุกระดับราคา

รอบแหลมเคปเป็นหนึ่งในหกอาณาจักรพืชของโลก เป็นอาณาจักรที่เล็กที่สุด แต่มีพืชหลากหลายต่อพื้นที่สูงที่สุด พืชพรรณหลักเรียกว่าฟินบอส (fynbos) ซึ่งมีพืชเฉพาะถิ่นจำนวนมาก รวมถึงดอกโพรเทีย (protea) ดอกไม้ประจำชาติ

ระหว่างปี 1948–1994 แอฟริกาใต้ใช้การแบ่งแยกสีผิว (apartheid) เป็นนโยบายรัฐ ก่อนเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตยภายใต้เนลสัน แมนเดลา (Nelson Mandela) ผลของยุคนั้นยังเห็นได้ในผังเมืองและความเหลื่อมล้ำ พิพิธภัณฑ์และการเยี่ยมชุมชนกับไกด์ท้องถิ่นช่วยให้เข้าใจประเทศมากกว่าการชมธรรมชาติอย่างเดียว

ครูเกอร์ (Kruger National Park)

อุทยานแห่งชาติครูเกอร์ทางตะวันออกเฉียงเหนือเป็นหนึ่งในอุทยานที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดของแอฟริกา พื้นที่ราวสองหมื่นตารางกิโลเมตร (ใหญ่กว่าประเทศอิสราเอล) มีจุดเริ่มจากเขตสงวนซาบี (Sabie Game Reserve) ในปี 1898 และประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติในปี 1926 ครูเกอร์ติดกับโมซัมบิกและซิมบับเว และเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่อนุรักษ์ข้ามพรมแดนเกรตลิมโปโป (Great Limpopo Transfrontier Park)

สองวิธีในการไปครูเกอร์ที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง

สิ่งที่ควรรู้จักในครูเกอร์

• ประตูปิดตรงเวลาจริง: แค้มป์และประตูอุทยานมีเวลาเปิดปิดตามฤดู การกลับถึงช้ามีค่าปรับ ควรวางแผนเส้นทางให้เผื่อเวลาหยุดดูสัตว์ ความเร็วสูงสุดบนถนนลาดยางราว 50 กม./ชม. และลูกรังราว 40 กม./ชม.
• กระดานแจ้งการพบสัตว์: แค้มป์หลักมีกระดานแผนที่ให้นักเดินทางติดหมุดตำแหน่งที่เห็นสัตว์ในวันนั้น เป็นแหล่งข้อมูลที่ดีสำหรับวางแผนวันถัดไป
• ภูมิภาคต่างกัน: ใต้และกลางมีสัตว์หนาแน่นและรถมาก เหนือเงียบกว่า มีต้นเบาบับและพื้นที่แม่น้ำ
• กิจกรรมกับเจ้าหน้าที่: แค้มป์ของอุทยานจัดขับรถยามเช้ามืด ขับรถกลางคืน และเดินซาฟารีสั้น ๆ กับเจ้าหน้าที่ ควรจองตั้งแต่มาถึง
• เส้นทางพาโนรามา (Panorama Route): ระหว่างทางจากโจฮันเนสเบิร์กไปครูเกอร์ มีหุบเขาไบลด์ริเวอร์ (Blyde River Canyon) หนึ่งในหุบเขาที่ใหญ่ที่สุดในโลก จุดชมวิว God's Window และหลุมหินบอร์กส์ลัคพอตโฮลส์ (Bourke's Luck Potholes) ควรใช้เวลาครึ่งวันถึงหนึ่งวัน

การพักควรอย่างน้อย 3 คืน ถ้าขับเองควรแบ่งแค้มป์ 2 แห่ง เดินทางด้วยการบินเข้าสนามบินใกล้ครูเกอร์ เช่น เนลสปรุต (Nelspruit/Mbombela) หรือสกูกูซา (Skukuza) หรือขับจากโจฮันเนสเบิร์กราว 5–6 ชั่วโมง

ต้องเช็กก่อนจอง: ขับเองหรือพักเขตสงวนเอกชน ที่พักในแค้มป์ของรัฐจองล่วงหน้าแล้วหรือยัง (ช่วงวันหยุดโรงเรียนในแอฟริกาใต้เต็มเร็วมาก) และเวลาเปิดปิดประตูในเดือนที่เดินทาง

เคปทาวน์และภูเขาโต๊ะ (Cape Town & Table Mountain)

เคปทาวน์ตั้งอยู่ระหว่างภูเขาโต๊ะกับอ่าวเทเบิลเบย์ (Table Bay) และมักถูกจัดอันดับเป็นหนึ่งในเมืองที่สวยที่สุดในโลก ภูเขาโต๊ะ (Table Mountain) มียอดแบนราบสูงราว 1,085 เมตร เมื่อเมฆลอยมาคลุมยอดแล้วไหลลงตามผา คนท้องถิ่นเรียกว่า "ผ้าปูโต๊ะ" (tablecloth)

สิ่งที่ควรรู้จักในเคปทาวน์

• กระเช้าภูเขาโต๊ะ: กระเช้าที่ตัวห้องโดยสารหมุนรอบตัวระหว่างขึ้น เห็นวิวรอบทิศ กระเช้าปิดเมื่อลมแรงหรือเมฆหนา ซึ่งเกิดบ่อย ควรขึ้นในวันแรกที่อากาศแจ่ม แทนที่จะรอวันสุดท้าย คนแข็งแรงเดินขึ้นได้ทางแพลตเทคลิปกอร์จ (Platteklip Gorge) ใช้เวลาราว 2–3 ชั่วโมง
• เกาะร็อบเบน (Robben Island): มรดกโลก เกาะที่เนลสัน แมนเดลา ถูกคุมขังเป็นเวลา 18 ปีจาก 27 ปีที่ถูกจำคุก ทัวร์มักนำโดยอดีตนักโทษการเมือง ตั๋วหมดเร็วและเรืออาจยกเลิกเมื่อคลื่นลมแรง ควรจองล่วงหน้าและไม่วางไว้วันสุดท้าย
• แหลมกู๊ดโฮปและเคปพอยต์ (Cape of Good Hope & Cape Point): ไม่ใช่จุดใต้สุดของแอฟริกาอย่างที่หลายคนเข้าใจ จุดใต้สุดคือแหลมอากุลฮัส (Cape Agulhas) ห่างไปทางตะวันออกราว 150 กิโลเมตร แต่แหลมเคปมีภูมิทัศน์ที่งดงามกว่า และเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติเทเบิลเมาน์เทน
• หาดโบลเดอร์ส (Boulders Beach): อาณานิคมเพนกวินแอฟริกาที่อยู่ติดชุมชนไซมอนส์ทาวน์ (Simon's Town) มีทางเดินไม้ให้ดูใกล้ ๆ เพนกวินแอฟริกาใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง จึงห้ามแตะหรือให้อาหาร
• ถนนแชปแมนส์พีก (Chapman's Peak Drive): ถนนเลียบหน้าผาเหนือทะเลที่สวยที่สุดเส้นหนึ่งของโลก บางช่วงปิดเมื่อมีหินถล่ม
• สวนพฤกษศาสตร์เคิร์สเทนบอช (Kirstenbosch): สวนพฤกษศาสตร์บนเชิงภูเขาโต๊ะที่มีทางเดินบนเรือนยอดไม้ (Boomslang) คอนเสิร์ตกลางแจ้งในฤดูร้อน
• โบคาป (Bo-Kaap): ย่านบ้านสีสดของชุมชนมุสลิมเคปมาเลย์ ซึ่งบรรพบุรุษหลายคนถูกนำมาเป็นทาสจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประวัติศาสตร์ส่วนนี้เชื่อมโยงกับภูมิภาคของเรา
• ไร่ไวน์แหลมเคป (Cape Winelands): สเตลเลนบอช (Stellenbosch) ฟรานช์ฮุก (Franschhoek) และพาร์ล (Paarl) ห่างเมืองราวหนึ่งชั่วโมง มีรถรางชมไร่ไวน์ (Wine Tram) ในฟรานช์ฮุกที่ไม่ต้องขับรถเอง
• ทัวร์ชุมชน: ย่านอย่างคาเยลิชา (Khayelitsha) หรือลังกา (Langa) ควรไปกับไกด์ที่อาศัยอยู่ในชุมชน ไม่ใช่ทัวร์นั่งรถผ่านเพื่อถ่ายภาพ

ควรพักอย่างน้อย 4 คืน เพราะสภาพอากาศอาจทำให้ต้องสลับวันกิจกรรม

ต้องเช็กก่อนจอง: ตั๋วเกาะร็อบเบน สภาพลมในเดือนที่เดินทาง และที่พักอยู่ย่านที่เดินกลางคืนได้ปลอดภัยหรือไม่

การ์เดนรูตและแอดโด (Garden Route & Addo)

การ์เดนรูตเป็นแนวชายฝั่งทางตะวันออกของเคปทาวน์ ยาวราว 200–300 กิโลเมตร ระหว่างเมืองมอสเซลเบย์ (Mossel Bay) ถึงแม่น้ำสตอร์มส์ (Storms River) ภูมิทัศน์เป็นทะเลสาบน้ำกร่อย ป่าดิบชายฝั่ง หาด และภูเขาที่ลาดลงสู่ทะเล เป็นเส้นทางขับรถเที่ยวยอดนิยมที่สุดของประเทศ มักต่อไปถึงอุทยานแห่งชาติช้างแอดโดใกล้เมืองเกเบอร์ฮา (Gqeberha หรือชื่อเดิมพอร์ตเอลิซาเบท)

สิ่งที่ควรรู้จักในการ์เดนรูต

• ไนส์นา (Knysna): เมืองริมทะเลสาบน้ำกร่อยที่ปากทางออกทะเลเป็นหน้าผาสูงสองฝั่งเรียกว่าไนส์นาเฮดส์ (Knysna Heads) ขึ้นชื่อเรื่องหอยนางรม
• ซิตซิกัมมา (Tsitsikamma): ส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติการ์เดนรูต มีสะพานแขวนข้ามปากแม่น้ำสตอร์มส์ และเส้นทางเดินป่าชายฝั่งหลายวันที่มีชื่อเสียง (Otter Trail) ซึ่งต้องจองล่วงหน้านานมาก
• สะพานบลูกรานส์ (Bloukrans Bridge): จุดบันจี้จัมป์จากสะพานที่สูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก (ราวสองร้อยกว่าเมตร)
• เพลตเทนเบิร์กเบย์ (Plettenberg Bay): หาดกว้างและเรือดูโลมา วาฬในฤดู
• เส้นทาง 62 และคารูน้อย (Route 62 & Little Karoo): ทางเลือกภายในประเทศที่ขนานกับการ์เดนรูต ผ่านเมืองอูดส์ฮูร์น (Oudtshoorn) ซึ่งเป็นศูนย์กลางฟาร์มนกกระจอกเทศ และถ้ำคังโก (Cango Caves)

สิ่งที่ควรรู้จักในแอดโด

ทั้งเส้นทางควรใช้เวลา 5–7 วัน ขับจากเคปทาวน์ไปทางตะวันออก แล้วบินกลับจากเกเบอร์ฮา

ต้องเช็กก่อนจอง: ระยะขับต่อวัน เส้นทางเดินป่าชายฝั่งที่ต้องจองล่วงหน้า และเส้นทางบินขากลับ

ข้อเสนอพื้นที่เพิ่มเติม

• จุดเข้า: สนามบินนานาชาติโอ อาร์ แทมโบ (OR Tambo, JNB) ในโจฮันเนสเบิร์ก และสนามบินนานาชาติเคปทาวน์ (CPT) นักเดินทางไทยมักต่อเครื่องผ่านตะวันออกกลาง สิงคโปร์ หรือฮ่องกง [ตรวจสอบ เส้นทางบินที่มีจริง]
• เที่ยวบินภายในประเทศ: เชื่อมเมืองใหญ่และสนามบินใกล้ครูเกอร์หลายเที่ยวต่อวัน ราคาไม่สูงหากจองล่วงหน้า
• รถเช่า: ถนนหลักดี ขับรถเองสะดวก ควรมีใบขับขี่สากล หลีกเลี่ยงการขับรถในเมืองหรือถนนชนบทหลังมืด
• ที่พัก: มีทุกระดับ ตั้งแต่เกสต์เฮาส์ บูทีคโฮเต็ล ไปจนถึงลอดจ์ซาฟารีระดับโลก
• การชำระเงิน: บัตรใช้ได้เกือบทุกที่ ควรมีเงินสดย่อยสำหรับทิป
• สุขภาพ: โรงพยาบาลเอกชนในเมืองใหญ่คุณภาพสูง แต่ค่าใช้จ่ายสูง ควรมีประกันการเดินทาง

• เพนกวินแอฟริกา: อยู่บนทางเดินที่จัดไว้ ห้ามแตะหรือให้อาหาร ประชากรลดลงอย่างรวดเร็วในช่วงหลายทศวรรษ
• หลีกเลี่ยงกิจกรรมอุ้มลูกสิงโตหรือเดินกับสิงโต: กิจกรรมเหล่านี้เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมการเพาะพันธุ์สิงโตในกรง (canned hunting) ที่มีปัญหาด้านสวัสดิภาพสัตว์ และแอฟริกาใต้มีนโยบายยุติการเพาะเลี้ยงสิงโตในกรง
• ดำน้ำในกรงกับฉลามขาว: มีข้อถกเถียงเรื่องการใช้เหยื่อล่อ ควรเลือกผู้ให้บริการที่มีแนวปฏิบัติชัดเจน
• ทัวร์ชุมชน: ไปกับไกด์ที่อาศัยในชุมชน ขออนุญาตก่อนถ่ายภาพ ไม่ถ่ายภาพบ้านหรือเด็กเพื่อความสะเทือนใจ
• ครูเกอร์: ไม่ลงจากรถนอกจุดที่อนุญาต ไม่ให้อาหารลิงบาบูนหรือลิงเวอร์เวตในแค้มป์ และไม่ขับเร็วเกินกำหนด สัตว์ถูกรถชนบ่อยในอุทยาน
• น้ำ: เคปทาวน์เคยประสบวิกฤตน้ำในปี 2017–2018 ควรใช้น้ำอย่างประหยัด